Recycling en einde levensduur

Deze pagina beantwoordt één vraag: wanneer een batterijmodule uw site verlaat, wie is er dan wettelijk verantwoordelijk voor en waar gaat hij daadwerkelijk naartoe?

De meeste eigenaren stellen deze vraag voor het eerst bij de eerste modulefout, jaren na inbedrijfstelling, wanneer het te laat is om nog iets te regelen. De verplichtingen werden vastgelegd op het moment van aankoop; de praktische keten moet vóór gebruik zijn opgebouwd.

Een opmerking over de reikwijdte. Deze pagina beschrijft verplichtingen en de huidige staat van de retourketen. Waar wij kunnen handelen, zeggen we dat. Waar de markt nog geen antwoord heeft, zeggen we dat ook — want een servicepagina die doet alsof er een antwoord is, is minder waard dan een die dat niet doet.

1. Wie is de producent — en dat is waarschijnlijk niet wie u denkt

Onder Verordening (EU) 2023/1542 is een producent de fabrikant, importeur, distributeur of verkoper op afstand die, op professionele basis, als eerste een batterij op de markt van een lidstaat aanbiedt. Die entiteit draagt de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR).

Pas dat toe op een containersysteem gekocht van een Chinese fabrikant:

Het gevolg is de moeite waard om duidelijk te stellen: als u een containersysteem van buiten de EU kocht, kunt u zelf de producent zijn. Niet de fabrikant wiens naam op de container staat.

Het is een vraag die uw leveringscontract in een middag kan beantwoorden, en het is aanzienlijk goedkoper om hem nu te beantwoorden dan nadat een toezichthouder ernaar vraagt.

Eén onderscheid dat verwarring veroorzaakt: de EPR-gemachtigde vertegenwoordiger (registratie, rapportage, inzameling, verwerking, recycling) is een andere aanstelling dan de productconformiteit-gemachtigde vertegenwoordiger (technische documentatie, communicatie met autoriteiten). Het ene hebben geeft u niet het andere.

Belangrijke data

2. België: de 16 MWh-lijn

België voert producentenverantwoordelijkheid per afvalstroom en per gewest uit — OVAM in Vlaanderen, SPW in Wallonië, Bruxelles Environnement in Brussel. Bebat is de collectieve regeling voor batterijen en registreert deelnemers in alle drie de gewesten.

Voor stationaire opslag trekt Bebat een lijn bij 16 MWh:

De 16 MWh wordt beoordeeld door alle modules op één site op te tellen — de milieutechnische eenheid onder een omgevingsvergunning, of de bedrijfssite waar die er niet is — en latere uitbreidingen tellen mee.

Wat betekent dat een portefeuille met twee sites van 25 MWh per site op elke site boven de lijn zit, en een site gebouwd op 12 MWh die later wordt uitgebreid kan de lijn overschrijden.

Afzonderlijk, voor batterijen boven 25 kg — industrieel, EV, datacenter — rekent Bebat een administratieve bijdrage die de einde-levensduurkosten niet dekt. De producent moet een financiële garantie stellen onder Artikel 58(7): een verpande rekening, een on-demand bankgarantie of een verzekering.

Nederland. Producenten registreren en rapporteren jaarlijks bij Rijkswaterstaat. Stichting OPEN is de collectieve organisatie, die op 1 januari 2024 de operationele organisatie van Stibat heeft overgenomen. Collectieve regelingen bestaan voor draagbare, LMT-, SLI- en EV-batterijen; voor industriële batterijen bestaat nog geen collectieve oplossing en de sector bouwt er een.

Luxemburg. Ecobatterien ASBL is de goedgekeurde collectieve regeling, onder toezicht van de Administration de l’environnement. Producenten sluiten zich daarbij aan of vragen individuele goedkeuring aan.

3. Transport: het punt waar de meeste plannen stoppen

Batterijmodules in transport zijn gevaarlijke goederen, en de classificatie hangt volledig af van de toestand van de module.

Luchttransport van beschadigde of defecte lithiumcellen is verboden onder IATA Speciale Bepaling A154. Er is geen uitzondering waar het de moeite waard is om omheen te plannen.

Welke autoriteit keurt P911/LP906-verpakking goed:

• België — gewestelijk, niet federaal. Wegtransport onder ADR is de bevoegdheid van de gewesten: het Departement Mobiliteit en Openbare Werken (Cel ADR) in Vlaanderen, SPW (Cellule ADR/ADN) in Wallonië, en Bruxelles Mobilité in Brussel. De federale FPS Mobiliteit is bevoegd voor spoor, zee en lucht — niet voor weg-ADR. Dit haalt mensen onderuit.
• Nederland — het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, directie Omgevingsveiligheid en Risico’s. ILT is de inspectie- en handhavingsinstantie, niet de goedkeurende autoriteit.

Elke zending moet dragen de markering “DAMAGED/DEFECTIVE LITHIUM-ION BATTERIES”, een transportdocument met “Transport in accordance with special provision 376”, en — voor P911/LP906 — een kopie van de goedkeuring van de bevoegde autoriteit.

4. Opslag: waar de keten echt gebroken is

Dit is het deel van het beeld dat geen contractredactie oplost.

Een module die uit een container is gehaald moet ergens heen voordat hij een verwerker bereikt. In de praktijk betekent dat opslag, en opslag van beschadigde lithiumbatterijen is waar de markt momenteel het minst te bieden heeft.

De regelgevende positie:

• Nederland. Een ontwerpbesluit — het Wijzigingsbesluit energieopslagsystemen voor elektrische energie en opslag van energiedragers voor elektrische energie — werd in maart 2026 gepubliceerd en lag open voor consultatie tot 28 april 2026. Het is een ontwerp, geen wet. Zoals opgesteld wijst het het exploiteren van een opslagsysteem boven 20 kWh aan als een milieubelastende activiteit die melding vereist; vereist het een vergunning voor opslagsystemen boven 50 MWh (of technisch verbonden combinaties van 400 MWh, of elk niet-lithiumsysteem); en vereist het een vergunning voor energiedrageropslag boven 10.000 kg of op sites boven 2.500 m². Het zou ook PGS 37-1 (het exploiteren van een ESS) en PGS 37-2 (het opslaan van lithium-energiedragers, inclusief beschadigde) in de wet verankeren, met inwerkingtreding naar verwachting in 2027 en een overgangstermijn van twee jaar. Behandel de drempels als indicatief tot de definitieve tekst is gepubliceerd.
• Vlaanderen. VLAREMA regelt gevaarlijk afval, registratie en transportvoorwaarden. Inzamelaars, handelaren en makelaars van gevaarlijk afval hebben OVAM-registratie en een geauditeerd intern kwaliteitszorgsysteem nodig. Wij konden geen gepubliceerde maximale bewaartermijn op locatie vinden voor een afvalproducent die beschadigde batterijen vasthoudt vóór overdracht aan een erkende verwerker — VLAREMA stelt registratie-, kwaliteitszorg- en transportvoorwaarden in plaats van één enkelvoudige koptermijn. Elk specifiek getal moet worden gecontroleerd tegen de eigen omgevingsvergunning van de site in plaats van te worden aangenomen.
• Brandveiligheidsrichtlijn. Duitslands VdS 3103 — een preventiebrochure van een verzekeraar die op de voorkant vermeldt dat hij “geen bindende kracht” heeft — beveelt aan dat beschadigde of defecte batterijen onmiddellijk uit opslag- en productieruimtes worden verwijderd naar een veilige afstand of een brandwerende zone, met minimaal 2,5 m scheiding van andere brandbare materialen waar er geen automatisch blussysteem is. Duitse eigendomsverzekeraars behandelen deze aanbevelingen in de praktijk als effectief bindend. De Nederlandse PGS 37-2 is vandaag adviserend en wordt bindend wanneer hij wordt verankerd.

En de praktische positie, die harder is:

De verzekeringsappetijt voor lithiumopslagrisico is aangescherpt. De European Electronics Recyclers Association noteert dat exploitanten te maken krijgen met stijgende premies of helemaal geen verzekeringsvoorwaarden kunnen overeenkomen — met doorwerkingseffecten wanneer een exploitatievergunning zelf verzekeringsvoorwaarden oplegt. Ondertussen rapporteerde de Belgische afvalsectorfederatie dat batterijbranden bij Belgische recyclingbedrijven in drie jaar verdrievoudigden, van 20 naar 60 incidenten per jaar.

Die twee feiten samen verklaren waarom conforme opslagcapaciteit voor beschadigde modules schaars is in de Benelux: de beperking is niet vergunningen of magazijnruimte. Het is dat het risico moeilijk te verzekeren is.

5. Waar materiaal daadwerkelijk heen kan

Eén capaciteitsfeit dat de moeite waard is om te weten. De Benelux is sterk in inzameling en voorbehandeling en zwak in eindverwerking. Het Nederlandse onderzoeksinstituut TNO merkte in 2026 op dat een industriële black-mass-raffinagefaciliteit ruwweg 10.000 ton input per jaar vereist, terwijl Nederland in 2025 ongeveer 430 ton EV-batterijen inzamelde. De nationale voertuigrecyclingorganisatie stelt duidelijk dat er in Nederland geen eindverwerkers zijn — materiaal wordt verwerkt in Duitsland, België of Frankrijk.

Praktisch: uw modules zullen een grens oversteken, en het aantal bestemmingen is klein.

Illustratief scenario

Een Vlaamse eigenaar exploiteert twee 25 MWh-sites met apparatuur gekocht van Chinese fabrikanten via een Europese entiteit. Drie jaar later valt een module uit en wordt onder RMA verwijderd.

Twee vragen rijzen die bij de inkoop nooit werden gesteld. Ten eerste, wie is de producent? Het leveringscontract toont een Europese koper van record — dus de producentenverantwoordelijkheid ligt bij de eigen groep van de eigenaar, niet bij de fabrikant. Ten tweede, welke Bebat-route is van toepassing? Elke site ligt boven 16 MWh, dus de collectieve regeling is niet beschikbaar; een individueel plan met een financiële garantie is vereist.

Geen van beide antwoorden is een crisis. Beide zouden in de contractfase een middag hebben gekost om vast te stellen, en beide zijn duurder om achteraf vast te stellen — met name de financiële garantie, die een onderhandeling met een bank of een verzekeraar is in plaats van een formulier.

De verwijderde module zelf wordt op locatie beoordeeld tegen SP 376. Hij vertoont geen thermische gebeurtenis en wordt geclassificeerd als stabiel defect, verpakt onder P908, en gerouteerd naar een inzamelaar die beschadigde units accepteert. Had hij tekenen van thermische stress vertoond, dan zou de verpakking zijn opgeschoven naar P911 — vereisend een door de bevoegde autoriteit goedgekeurde verpakking, met de goedkeuring meereizend met de zending.

Illustratief scenario op basis van typische Benelux-configuraties — geen klantreferentie.

Wat wij doen, en wat wij niet doen

Wij zijn hier eerlijk over de grens omdat de markt jong is en overclaimen gemakkelijk zou zijn.

Wat wij doen:

• Beoordelen en classificeren van verwijderde modules op locatie tegen ADR SP 376 — het oordeel dat alles stroomafwaarts bepaalt
• Documenteren van toestand, serienummers en chain of custody volgens de standaard die een garantieclaim, een verzekeraar of een toezichthouder zou vereisen
• Regelen van het retourtraject met vervoerders en inzamelaars die zijn uitgerust voor de classificatie, inclusief de P911-route waar de beoordeling dat vereist
• Uw leveringscontract met u lezen om vast te stellen wie producentenverantwoordelijkheid draagt, welke regelingroute van toepassing is, en of een financiële garantie vereist is

Wat wij niet doen:

• Wij nemen geen eigendom van uw batterijen en wij nemen geen bewaarneming van het risico. Verwijderde modules blijven gedurende het hele traject uw eigendom; wij regelen de verplaatsing en de documentatie. Wij bevelen dezelfde formulering aan in elk contract dat u met wie dan ook tekent — de partij die bewaarneming neemt van een beschadigde lithiumbatterij neemt een risico op dat momenteel moeilijk te verzekeren is
• Wij exploiteren geen recyclingfaciliteit. Wij werken met vergunde inzamelaars en verwerkers
• Wij geven geen juridisch advies. Het regelgevende beeld hierboven is van bronnen voorzien en gedateerd, maar uw verplichtingen hangen af van uw contracten en uw vergunningen, en die moeten worden gelezen

Veelgestelde vragen

Ben ik de producent, of is de fabrikant dat? Als er een EU-importeur of koper van record is — de entiteit die het systeem als eerste op de markt bracht — draagt die entiteit de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. In de meeste B2B-containerverkopen is dat de koper. Als een niet-EU-fabrikant rechtstreeks aan u verkocht zonder EU-importeur, is de fabrikant de producent en moet hij een EPR-gemachtigde vertegenwoordiger in uw lidstaat aanstellen. Uw leveringscontract vertelt u in welk geval u zich bevindt.

Wat is de 16 MWh-drempel en is die op mij van toepassing? In België kunnen ESS-installaties tot en met 16 MWh de collectieve regeling van Bebat gebruiken. Daarboven is een individueel plan met een financiële garantie bij de gewesten vereist. De drempel telt alle modules op één site op en latere uitbreidingen tellen mee.

Wat gebeurt er met een module die een thermische gebeurtenis heeft gehad? Die valt in de kritieke categorie onder ADR SP 376, vereisend P911- of LP906-verpakking met door de bevoegde autoriteit goedgekeurde prestatie, en een kopie van de goedkeuring die met de zending meereist. Luchttransport is verboden. Niet elke verwerker accepteert dergelijke units — dit moet schriftelijk worden bevestigd vóór het nodig is, niet erna.

Hoe lang mag ik een beschadigde module op locatie houden? Er is geen enkelvoudige gepubliceerde termijn die wij voor Vlaanderen konden vinden. VLAREMA stelt registratie-, kwaliteitszorg- en transportvoorwaarden in plaats van een koptermijn. Uw eigen omgevingsvergunning kan er een opleggen, en verzekeringsvoorwaarden doen dat vaak. Brandveiligheidsrichtlijnen bevelen aan beschadigde units onmiddellijk uit opslag- en productieruimtes te verwijderen.

Vereist de EU-batterijverordening een batterijpaspoort voor mijn systeem? Vanaf 18 februari 2027, voor industriële batterijen boven 2 kWh. Wat dat in de praktijk betekent voor een containersysteem hangt af van hoe het systeem wordt geclassificeerd en wie de producent is.

Kunt u de hele einde-levensduurketen voor ons afhandelen? Wij beoordelen, documenteren en regelen de verplaatsing naar een vergunde partij. Wij nemen geen eigendom, exploiteren geen faciliteit en geven geen juridisch advies. Waar de markt geen antwoord heeft — en voor kritiek beschadigde units in de Benelux heeft hij er momenteel zeer weinig — zullen wij u dat vertellen in plaats van eromheen te beloven.

Regelgevende positie vermeld per augustus 2026, met bronnen. Het Nederlandse opslagbesluit beschreven in sectie 4 is een ontwerp in consultatie en de drempels kunnen veranderen. Deze pagina is geen juridisch advies.

Praat met ons team over einde-levensduurverplichtingen voor uw assets — info@bess.re.

Repareren of vervangen? De 2026 EU-compliance- en lokale leveringsgids

Reparatie-economie, de compliance-kaart en lokale leveringscapaciteit — voor Chinese BESS-fabrikanten die Europa betreden.

Download de whitepaper →